Over Leven en Financien …

http://denbosch.dichtbij.nl/uitgaan/wat-leuke-stad

Onthaast … vereenvoudig … en wees vrijgevig.

Op uitnodiging van Ratelband hebben we een sessie van hem mogen bijwonen en of het nu ADHD is of gewoon een gezonde dosis energie, adem heeft de man zeker. Waar we in deze column over willen schrijven is een aspect waar wij eerder over geschreven hebben. Een aspect wat Ratelband ook – terecht – in zijn workshop aanhaalt, namelijk het altijd hebben van een keuze.

Zowel in werk als privé komen we mensen tegen die het om wat voor reden dan ook niet meer zien zitten. En laten we ook eerlijk zijn, dat kan iedereen overkomen. Echter, het wordt anders als deze mensen zichzelf plaatsen in de slachtofferrol. Wat je ook zegt of doet, er is altijd een reden waarom iets niet kan of waarom hij/zij het niet gedaan heeft. Tijdens de sessie met Ratelband komt dit ook naar voren en hoewel er dan mensen in de zaal zitten die willen en dus de eerste stap al gezet hebben, het is gemakkelijker om te zeggen dat iets niet kan dan het tegendeel te bewijzen.

Wat door dat ‘tjakka’ – een woord wat hij niet meer wil gebruiken vanwege de negatieve lading – op een beeldende manier aan de oppervlakte komt, is dat je altijd een keuze hebt. Ook als je even niet zo lekker in je vel zit, je je baan net verloren bent of je bang bent je passie te gaan volgen … de negatieve slachtofferrol is een keuze. De positiviteit opzoeken en er voor gaan – wat dat dan ook mag zijn – daarmee ook.

Noem het sensatie, noem het spectaculair, maar een vrouw die panisch is voor slangen en plots met twee wurgslangen om haar nek staat, heeft een keuze gemaakt. Een keuze om niet bang te zijn. Wij hebben met blote voeten over hete kolen gelopen en onze voeten zijn niet verbrand en doen niet pijn. Wij hebben de keuze gemaakt dat het niet heet is en geen pijn doet en onze geest zit zo in elkaar dat het werkt. En ja, er waren wel enkele mensen die wat pijn aan de voeten hadden. Getwijfeld of toch een andere keuze gemaakt?

Natuurlijk lach je niet echt als je ontslagen wordt, maar als je het als de mogelijkheid ziet om nieuwe keuzes in het leven te maken, dan kan je een negatief proces omdraaien. Die negatieve spiraal, die trechter waarmee je naar beneden gezogen kunt worden, kan je stoppen als je het echt wilt.

Het mooie van dit alles is, is dat je daar niemand anders voor nodig hebt dan jezelf. En als we daartoe in staat zijn, levert een krimpende economie, bezuinigingen die je continu om de oren vliegen en banen die op de tocht staat, toch nog iets op. Iets wat veel meer waard is dan aandelen, tweede huizen of derde vakanties … namelijk een vrije keuze.

De vrouw in de politiek, er zijn er genoeg in actie. Het zou op zich niet zo spectaculair moeten zijn, maar ik heb recentelijk enkele politiek geëngageerde vrouwen geïnterviewd en de uitkomst vind ik verrassend. Reden om het geheel te bundelen en de gemene deler eens op tafel te leggen bij de Female Factor -vrouwen.

Wat me na een viertal interviews het meeste opvalt, is het verminderde enthousiasme. Ik ken deze vrouwen in het bedrijfsleven. Vrouwen die een stevige positie hebben, politiek heel duidelijk stelling nemen – helaas alleen nog in persoonlijke gesprekken – en toch als het er op aankomt, heel gezapig zijn over het huidige politiek klimaat. Ik twijfel over het woord ‘gezapig’, maar kan het even niet anders benoemen.

Geen discussies over het wel of niet eens zijn met Wilders of Samsom de PvdA uit de bagger kan trekken en of het CDA opgeheven moet worden. Nee, het gaat over hoe Nederland weer een leefbaar klimaat te bieden. Benefits te halen uit de multiculturele samenleving en de graaicultuur nu eens echt overboord te zetten. Goede, bruikbare ideeën van vrouwen die er over nadenken en er mee bezig zijn. Zo ook het eigen leven inrichten en een verademing zullen zijn, als ze een stap richting het Haagse pluche durven te wagen.

Echter, dat gaan die vrouwen – vooralsnog – niet doen en de reden vind ik behalve spijtig ook opmerkelijk. Afzonderlijk van elkaar dragen ze allemaal iets zwaars mee als het gaat om ‘het Haagse’. Iets wat niet tastbaar is, maar wat maakt dat ze daar hun draai niet gaan vinden, namelijk het eigen belang van politici. Natuurlijk sta je voor je standpunten van de partij waar je bij bent aangesloten, maar dat neemt niet weg dat je scope breder mag of moet zijn. Beslissingen die goed zijn voor een land, kunnen individuele gevallen dwarsbomen. Een land besturen heeft dan ook niets met individuele gevallen te maken. Waarbij bijvoorbeeld het wekelijkse vragenuurtje een doorn in het oog van deze vrouwen is. ‘Vaak geneuzel van de bovenste plank’ noemt een van de vrouwen het. Opgepikt uit graafwerk van journalisten die er grote koppen mee halen in de krant of de consumentenrubrieken op televisie. Zo worden meer dan eens individuele vragen aan de gezagsdragers voorgelegd. Als het vragen zijn die het groter belang dienen, is er nog iets voor te zeggen. Echter, het merendeel is zeteltjes winnen of op zijn minst veilig stellen, individuele punten scoren en kent een grote mate van egotripperij.

Deze vrouwen in het bedrijfsleven zijn zelf zover dat ze het ego voorbij zijn en willen niet functioneren in een omgeving waar het schijnbaar hoort bij het werk. Een van de vrouwen meldt me nog dat ze het af en toe overweegt, maar als ze dan weer een tweede kamerlid bezig ziet op televisie, die er vervolgens ook weer minimaal één assistent mee bezig laat zijn, weet ze weer waarom ze het niet moet doen. Ze noemt het haar eigen tekortkoming dat ze in een dergelijke omgeving niet kan functioneren. Persoonlijk zou ik het een verademing vinden als een of meerdere van deze vrouwen de stap wel zetten … maar voorlopig zet ik dat maar uit het hoofd.

Ik heb laatst een lezing aan de passie opgedragen en vroeg aan enkele aanwezigen wat ze voor het laatst met passie hebben gedaan. Een groep vrouwen van 30 tot pakweg 55 jaar oud. Het werd ijzig stil en dat vond ik frappant of misschien is beangstigend meer het juiste woord.

Want we hebben allemaal een rol in deze wereld en die wil je zo goed, prettig en “echt” als mogelijk invullen. Je wilt je ontwikkelen, dingen doen waar je hart naar uit gaat en iets “maken” van het leven. Passie moet daar wat mij betreft een vast bestanddeel in zijn. Dat totaalplaatje maakt een vol leven, waar we allemaal naar streven. Voor mij is dan een vanzelfsprekendheid dat als je niet het werk doet waar je passie ligt, je minimaal een bezigheid hebt, waar je passie naar uit gaat en wat je zo nu en dan in vervoering kan brengen.

Echter, als ik vanuit mezelf wat zaken noem om de discussie op gang te brengen, is er een vrouw – ik zal haar Lisa noemen – die zich plots uiterst kwetsbaar op durft te stellen. Ze geeft aan dat ze in een baan terecht gekomen is, die weliswaar geld oplevert, maar waar ze feitelijk niet warm voor loopt. Ze heeft één gezond en één lichamelijk zwaar gehandicapt kind en haar man is twee jaar geleden plots overleden. Ze leeft haar leven in een sneltrein die aan alles en iedereen voorbij zoeft. Daar komt nog bij dat haar gezonde kind in de puberleeftijd terecht is gekomen en waar ze nog wat hulp had, is die nu ook verdwenen. Haar gehandicapte kind is volledig afhankelijk van anderen in het dagelijkse leven en dat trekt samen met het huishouden en een baan een dusdanig zware wissel, dat ze haar passie niet meer uit kan oefenen. Haar passie is namelijk schilderen en op het moment dat ze het uitspreekt zie ik de sprankeling in haar ogen.

Lisa is blij dat haar hoofd rond elf uur in de avond het kussen raakt, want om zeven uur begint de hele riedel weer van vooraf aan.

We besluiten gezamenlijk te zoeken naar “eigen”-momenten voor Lisa en plots zie ik een aantal vrouwen heel gepassioneerd meedenken in oplossingen. Oplossingen die weer een stuk passie in het leven van deze vrouw kunnen brengen. Er vormt zich een soort eensgezindheid en binnen een uur hebben de vrouwen gezamenlijk een aantal zaken bedacht. Twee vrouwen hebben zelfs wat telefoontjes gepleegd en de uitkomst is dat de “eigen” tijd die gecreëerd wordt, ruimte moet geven aan datgene waar Lisa warm voor loopt, ze zich geen zorgen hoeft te maken om haar kinderen, grip krijgt op het leven en weer gaat voelen.

Ik grijp de blijheid van de groep, dat we dit in teamverband hebben kunnen realiseren, aan om de andere vrouwen op scherp te zetten. Iedereen heeft zo wel iets en als we er dan toch voor elkaar zijn, stellen we iedere keer een andere vrouw centraal.

Inmiddels zijn we een aantal weken verder, hebben zich geen vrouwen afgemeld en hebben we al twee andere vrouwen iets kunnen bieden wat met passie te maken heeft. Ik ben alleen al blij met het proces van terughoudende vrouwen die plots een saamhorigheid voelen en zich aansluitend ook kwetsbaar op durven stellen. Ze vinden die passie toch wel heel belangrijk. Geslaagde opzet, leuk!

Vanuit ons vak waar we voornamelijk met veranderprocessen binnen ondernemingen én mensen bezig zijn, zien we hoe moeizaam verandertrajecten vaak gaan. Het grootste gedeelte van de mensheid wil niet veranderen (80% tot 85%), wil zaken graag laten zoals ze zijn of gaan zelfs zwaar met de hakken in het zand.

Dit ‘ritueel’ is al eeuwenoud en in de loop der tijd zal de manager daar toch wel iets van geleerd hebben, althans dat zou je mogen verwachten. Maar niets blijkt minder waar, want menig manager verslikt zich in ‘de opstand’ van een afdeling c.q. bedrijfsonderdeel. Een deel van de managers valt zelf uiteindelijk ook in die 80% tot 85%, maar is om wat voor reden dan ook in een verandermanagementfunctie terecht gekomen.

Veranderingen kunnen om allerlei redenen plaatsvinden, maar – als het goed is – altijd met als uitgangspunt dat het beter wordt. Niet veranderen om het veranderen, omdat bijvoorbeeld een nieuwe manager zo nodig zijn/haar stempel wil drukken. Maar beter in de zin van efficiënter werken en daardoor meer effectiviteit. Echter, het kan ook voortkomen uit een samenvoeging van bedrijfsonderdelen of een te maken kwaliteitsslag. Feitelijk maakt het niet uit, zolang je er maar goed over communiceert met de mensen die het betreft. Uitleg geeft waarom bepaalde veranderingen plaatsvinden en wat de rol van de medewerkers daarin is. Geef mensen de ruimte om te wennen en mee te laten denken. Ook daar valt vaak nog wat te leren.

Maar hoe maak je nu een veranderingsproces zichtbaar? Een manier is mensen zelf aan de slag te zetten in de meest brede zin van het woord. Immers, we kunnen stellen dat de wereld meer dan ooit in beweging is en veranderingen vinden plaats aan de lopende band. Niet altijd binnen het gezichtsveld van de mensen, maar ze zijn er wel. Wat uitleg met slechts woorden, niet altijd gemakkelijk maakt.

Wat wij wel eens gedaan hebben is de mensen binnen het bedrijfsonderdeel iedere week een verandering te laten bedenken. Op deze manier haal je de angst voor verandering weg en voelen mensen van heel dichtbij wat het is. Dat kunnen veranderingen/verbeteringen zijn in de werk- en de privé-sfeer. Waar het om gaat is dat men ziet én voelt dat als je iets doet er meerdere wielen gaan draaien. En natuurlijk zal er altijd een groep mensen zijn die dwars blijft liggen, al is het maar om het dwarsliggen. Maar als die groep wel erg klein is, is de kans dat deze groep poot aan de grond krijgt miniem. Sterker nog, deze groep zou zomaar door de rest gecorrigeerd kunnen worden. Als je dat met je verandertraject voor elkaar krijgt, heb je de juiste stap gezet. Vooral ook voor de continuïteit, de toekomst.

Natuurlijk zullen strikt genomen al deze kleine verbeteringen niet wereldschokkend zijn, maar behalve dat men van heel dichtbij gaat voelen dat een verandering – hoe klein dan ook – iets teweegbrengt, ontstaat het idee van ‘verander de wereld, begin bij jezelf’.

Het zou natuurlijk helemaal mooi zijn als managers massaal een dergelijk initiatief zouden bezigen, bijvoorbeeld gekoppeld aan een thema rond wereldverbetering. Zo sla je twee vliegen in een klap, want behalve een stap vooruit in het veranderproces binnen het bedrijfsonderdeel, kan je ook die olievlek laten ontstaan die één man of vrouw niet voor elkaar krijgt. Zou dat niet een mooi begin van 2012 zijn?

Het is mooi te zien dat mensen, en vrouwen meer nog dan mannen, weer gewoon spiritueel durven zijn. We durven het te uiten en het interesseert ons steeds minder als iemand daar iets vervelends over zegt.

Natuurlijk is de tendens, met een tanende economie, dat mensen het weer gaan zoeken in andere zaken dan de economische welvaart zoals we deze het afgelopen decennium hebben mogen ervaren. Maar er is meer aan de hand en dat is een goed teken. Het is niet meer een vlucht in het spirituele, het vage wat we niet aan kunnen raken, enge seances, waarsprekerij etc. Het is dichter in jezelf kruipen en zelf te ervaren hoe je lichaam reageert op de omgeving, waartoe je intuïtief in staat bent, hoe de wereld aan het veranderen is en wat voor rol jij daar in hebt. Als tegenhanger wat ons de economie met de bergen tot in de hemel, gebracht heeft. Noem het de balans opmaken, maar dan wel een die meer impact heeft dan een normale jaarwisseling van beste voornemens met zich meebrengt.

De ‘enkele kilo’s teveel’-groep vrouwen die na de jaarwisseling als een bezetene aan de slag gaat om er weer snel strak uit te zien, is aan het veranderen. We zijn met belangrijker zaken bezig dan er alleen strak uitzien. Vrouwen meer nog dan mannen, waarbij ik ook sterk het gevoel heb dat vrouwen dichter bij zichzelf en hun natuur durven staan.

Vertaal dit naar de professionele vrouw die midden in het leven staat, en je vind haar die veel meer dan in het verleden de balans zoekt en vindt. En dat maakt dat het spirituele – of wat voor naamkaartje je daaraan wilt hangen – wel eens de beslissende tegenhanger kan worden van de ‘witte boorden’ of ‘graaicultuur’. En dat maakt de cirkel weer rond, want het zal niet voor het eerst zijn dat de vrouw die midden in het leven staat, de aanzet tot verandering is.

Met de dreiging van de krimpende economie is menig ondernemer extra op zijn/haar hoede. Daar is op zich niets mis mee, alertheid is altijd goed. De markt volgen of zelfs durven voorop te lopen, inspireren en je niet gek laten maken, dat zijn de toverwoorden die horen bij alertheid en niet angst, woede en negativiteit.

Echter, veel mensen laten zich wel (snel) gek maken en de media speelt daar maar wat graag op in. Immers een slordige uitspraak van een minister over de krimpende economie is nieuws en nieuws verkoopt nu eenmaal. Met dat gegeven zijn we er nog niet, want nieuws verkoop weliswaar, het levert ook angst op. Ondernemend Nederland, welke veruit het grootste gedeelte van de arbeidsmarkt vertegenwoordigt, veert zenuwachtig op als er weer een negatief bericht de wereld in geslingerd wordt. En dat maakt het er niet beter op.

Veel ondernemers (en ondernemende mensen in loondienst) voelen zich niet senang bij opmerkingen over een krimpende economie. Wanneer zal het hen bereiken? Wat kan je nu doen … snel de broekriem nog maar eens aanhalen en (mogelijk) te abrupt snijden in het eigen vlees? Of toch maar stilzitten en wachten of en zo ja wanneer je geschoren wordt?

Dat is niet prettig werken, werkt eerder belemmerend en al die ondernemende mensen hebben we toch echt nodig om de economie uit het slop te trekken.

Daar waar de media doet alsof het een kritische en waarschuwende factor is, is het feitelijk met de eigen kleine economie bezig, want de krant heeft goede koppen nodig en dat levert dan weer meer reclame-inkomsten op. Zo ook het nieuwsbulletin op televisie of de actualiteitenrubrieken, zonder reclame-inkomsten geen televisieprogramma.

Maar het kan ook anders, want wat beter dan vlak voor kerstmis je bedenken dat je zaak het gewoon gaat redden in 2012, dat je een goed product of dienst hebt en dat je onderdeel gaat zijn van die economie die in 2012 weer aantrekt. Geloven in jezelf dus! Neem Rutte zijn opmerking ter harte dat we pas communiceren als er iets te melden valt en pak tussen kerst en nieuw je rust. Zorg dat het lichaam en de geest herladen wordt en laat je inspireren door iets anders dan een zuur televisieprogramma of tijdschrift over de krimpende economie en de Europroblematiek. Zet begin van het nieuwe jaar die stap naar voren en ga er alleen of met je team in 2012 vol tegenaan. Dát maakt de ondernemende mens en daar verslijt de wereld de gemiddelde Nederlander voor … laten we het dan ook maar waarmaken.

Misschien zijn wij positievelingen, maar dingen gaan zoals ze gaan en van verzuurde negatievelingen hebben we er al genoeg rondlopen. Behalve voor een lekker potje lachen tijdens een oudejaarsconference, hebben we hen niet nodig. De stichting wenst iedereen een heerlijk (rustige) kerst vol inspiratie, prettige momenten en voor 2012 veel positieve ontwikkelingen toegewenst.

Een leven lang leren klinkt zo oneindig lang, maar zoals we weten is ieder leven eindig en dat brengt de stelling terug naar normale proporties. Toch valt op dat er relatief veel mensen enig moment klaar zijn met leren. “Ik ben uitgeleerd” zei iemand laatst. De vrouw in kwestie was pakweg 35 jaar! Waarbij wij ons afvragen of dat bestaat … uitgeleerd zijn. Wat maakt dat iemand denkt uitgeleerd te zijn?

Het is niet eenvoudig om tot mensen door te dringen als ze “besluiten” uitgeleerd te zijn. Als we in gesprek raken met mensen die hier stellig in zijn, voelen ze zich – vaak nog als jong volwassenen – alwetend. Ze hebben het HBO of WO onderwijs succesvol afgerond en klaar voor een grote stap. Een volgende stap is zakelijk gezien dan voor velen een management functie, waarbij ze zich niet eens afvragen wie hen dan weer managet. Waarschijnlijk niemand, want ze weten het allemaal al…..

Nu is het voor ons gemakkelijk praten, want wij komen niet net van school, hebben verschillende management- en directiefuncties doorlopen en kunnen gemakkelijk zeggen dat als je je opleiding afgerond hebt, je net pas begint. Maar het is wel de praktijk en dat hebben we ook proefondervindelijk vast moeten stellen. Af en toe tegen die muur aanlopen als je vooruit wil (verandertrajecten is ons specialisme). En je een roepende in de woestijn voelen en zo nu en dan sneller willen gaan dan de organisatie wil én kan.

Maar er is wel een verschil met veel jonge mensen, want wij hadden (én hebben) altijd willen leren. Dat bij dat willen leren ook een vorm van kwetsbaarheid ten toon gespreid moet worden, is inherent aan het proces en lang niet altijd even leuk of gemakkelijk. Of dit nu niet (voldoende) meegenomen wordt tijdens de verschillende opleidingen of het slechts in de mens zit, je kwetsbaar op durven stellen is essentieel om te komen tot die voldoende stap.

Dat maakt dat de mentor, een naasthogere leidinggevende en/of een specifieke mentor in een management development traject een cruciale rol speelt bij de nieuwe lichting managers voor de toekomst.

Daarbij hoort ook dat deze potentials met de voeten op de grond gezet moeten worden voor wat betreft een eerste management functie. Laten inzien dat rustig beginnen een perfecte basis kan vormen om je te ontwikkelen tot die (top)functionaris die je voor ogen had tijdens je opleiding.

Maar geldt ook voor de ondernemer die het ondernemen mogelijk in het bloed heeft. Immers als hij/zij iets heeft neergezet moet er een vervolg aan gegeven worden en is vaak nou net niet de kwaliteit van de ondernemer. Met de juiste man/vrouw naast je, kan je als ondernemer mogelijk die volgende stap realiseren. Zolang je het leerproces maar toegang geeft.

Alleen al het feit dat de man of vrouw, jong of oud, ondernemer of professional in loondienst, dit hoog in het vaandel heeft, maakt hem/haar tot een wijs mens. Daarmee is er al een cruciale stap in een succesvolle loopbaan gezet.