Met de dreiging van de krimpende economie is menig ondernemer extra op zijn/haar hoede. Daar is op zich niets mis mee, alertheid is altijd goed. De markt volgen of zelfs durven voorop te lopen, inspireren en je niet gek laten maken, dat zijn de toverwoorden die horen bij alertheid en niet angst, woede en negativiteit.

Echter, veel mensen laten zich wel (snel) gek maken en de media speelt daar maar wat graag op in. Immers een slordige uitspraak van een minister over de krimpende economie is nieuws en nieuws verkoopt nu eenmaal. Met dat gegeven zijn we er nog niet, want nieuws verkoop weliswaar, het levert ook angst op. Ondernemend Nederland, welke veruit het grootste gedeelte van de arbeidsmarkt vertegenwoordigt, veert zenuwachtig op als er weer een negatief bericht de wereld in geslingerd wordt. En dat maakt het er niet beter op.

Veel ondernemers (en ondernemende mensen in loondienst) voelen zich niet senang bij opmerkingen over een krimpende economie. Wanneer zal het hen bereiken? Wat kan je nu doen … snel de broekriem nog maar eens aanhalen en (mogelijk) te abrupt snijden in het eigen vlees? Of toch maar stilzitten en wachten of en zo ja wanneer je geschoren wordt?

Dat is niet prettig werken, werkt eerder belemmerend en al die ondernemende mensen hebben we toch echt nodig om de economie uit het slop te trekken.

Daar waar de media doet alsof het een kritische en waarschuwende factor is, is het feitelijk met de eigen kleine economie bezig, want de krant heeft goede koppen nodig en dat levert dan weer meer reclame-inkomsten op. Zo ook het nieuwsbulletin op televisie of de actualiteitenrubrieken, zonder reclame-inkomsten geen televisieprogramma.

Maar het kan ook anders, want wat beter dan vlak voor kerstmis je bedenken dat je zaak het gewoon gaat redden in 2012, dat je een goed product of dienst hebt en dat je onderdeel gaat zijn van die economie die in 2012 weer aantrekt. Geloven in jezelf dus! Neem Rutte zijn opmerking ter harte dat we pas communiceren als er iets te melden valt en pak tussen kerst en nieuw je rust. Zorg dat het lichaam en de geest herladen wordt en laat je inspireren door iets anders dan een zuur televisieprogramma of tijdschrift over de krimpende economie en de Europroblematiek. Zet begin van het nieuwe jaar die stap naar voren en ga er alleen of met je team in 2012 vol tegenaan. Dát maakt de ondernemende mens en daar verslijt de wereld de gemiddelde Nederlander voor … laten we het dan ook maar waarmaken.

Misschien zijn wij positievelingen, maar dingen gaan zoals ze gaan en van verzuurde negatievelingen hebben we er al genoeg rondlopen. Behalve voor een lekker potje lachen tijdens een oudejaarsconference, hebben we hen niet nodig. De stichting wenst iedereen een heerlijk (rustige) kerst vol inspiratie, prettige momenten en voor 2012 veel positieve ontwikkelingen toegewenst.

Een leven lang leren klinkt zo oneindig lang, maar zoals we weten is ieder leven eindig en dat brengt de stelling terug naar normale proporties. Toch valt op dat er relatief veel mensen enig moment klaar zijn met leren. “Ik ben uitgeleerd” zei iemand laatst. De vrouw in kwestie was pakweg 35 jaar! Waarbij wij ons afvragen of dat bestaat … uitgeleerd zijn. Wat maakt dat iemand denkt uitgeleerd te zijn?

Het is niet eenvoudig om tot mensen door te dringen als ze “besluiten” uitgeleerd te zijn. Als we in gesprek raken met mensen die hier stellig in zijn, voelen ze zich – vaak nog als jong volwassenen – alwetend. Ze hebben het HBO of WO onderwijs succesvol afgerond en klaar voor een grote stap. Een volgende stap is zakelijk gezien dan voor velen een management functie, waarbij ze zich niet eens afvragen wie hen dan weer managet. Waarschijnlijk niemand, want ze weten het allemaal al…..

Nu is het voor ons gemakkelijk praten, want wij komen niet net van school, hebben verschillende management- en directiefuncties doorlopen en kunnen gemakkelijk zeggen dat als je je opleiding afgerond hebt, je net pas begint. Maar het is wel de praktijk en dat hebben we ook proefondervindelijk vast moeten stellen. Af en toe tegen die muur aanlopen als je vooruit wil (verandertrajecten is ons specialisme). En je een roepende in de woestijn voelen en zo nu en dan sneller willen gaan dan de organisatie wil én kan.

Maar er is wel een verschil met veel jonge mensen, want wij hadden (én hebben) altijd willen leren. Dat bij dat willen leren ook een vorm van kwetsbaarheid ten toon gespreid moet worden, is inherent aan het proces en lang niet altijd even leuk of gemakkelijk. Of dit nu niet (voldoende) meegenomen wordt tijdens de verschillende opleidingen of het slechts in de mens zit, je kwetsbaar op durven stellen is essentieel om te komen tot die voldoende stap.

Dat maakt dat de mentor, een naasthogere leidinggevende en/of een specifieke mentor in een management development traject een cruciale rol speelt bij de nieuwe lichting managers voor de toekomst.

Daarbij hoort ook dat deze potentials met de voeten op de grond gezet moeten worden voor wat betreft een eerste management functie. Laten inzien dat rustig beginnen een perfecte basis kan vormen om je te ontwikkelen tot die (top)functionaris die je voor ogen had tijdens je opleiding.

Maar geldt ook voor de ondernemer die het ondernemen mogelijk in het bloed heeft. Immers als hij/zij iets heeft neergezet moet er een vervolg aan gegeven worden en is vaak nou net niet de kwaliteit van de ondernemer. Met de juiste man/vrouw naast je, kan je als ondernemer mogelijk die volgende stap realiseren. Zolang je het leerproces maar toegang geeft.

Alleen al het feit dat de man of vrouw, jong of oud, ondernemer of professional in loondienst, dit hoog in het vaandel heeft, maakt hem/haar tot een wijs mens. Daarmee is er al een cruciale stap in een succesvolle loopbaan gezet.

Dat klinkt wellicht vreemd, alleen is het een vraag die wij weleens gesteld krijgen. En als wij er goed over nadenken, komen wij wel meer mensen tegen die hier ‘last’ van hebben. En laten dat nu ondermeer mensen zijn die tijdens een periode van economische teruggang en de verruwing van de maatschappij laten zien hoe het anders kan. Als ze er tenminste mee bezig willen zijn.

Het typische van deze (zaken) mensen is dat het niet direct gaat over zaken waar ze professioneel mee bezig zijn. Bijvoorbeeld levensvragen als het gaat over waar ze nu als persoon in het leven staan. Maar in het verlengde daarvan ook wat er in de wereld gebeurt, waar de schoen wringt en wat ze zouden willen doen c.q. willen ondernemen. Logisch dat dit enig moment uitmondt in frustratie en onmacht en men hier iets mee moet, tenminste als ze het niet hun leven wil laten leiden.

Maar het ‘doen’ is gemakkelijker gezegd dan gedaan, weten wij uit ervaring. Bij ons heeft het geresulteerd in ondermeer een stichting op te richten. Wij binden ondernemers aan ons die gelijk gezind zijn. Over en weer kunnen we professioneel echt iets voor elkaar betekenen. Let wel, daar is ook een proces aan vooraf gegaan. Wellicht maakt dit dat we de deze ondernemers (ook ondernemende mensen in loondienst) beter begrijpen en dat deze mensen dus op ons pad komen. Maar toeval bestaat niet en dus zal het wel de bedoeling zijn dat het pad van deze mensen ons pad kruist.

Maar ja, dat de paden elkaar kruisen is aardig, het biedt alleen nog geen oplossing voor allerlei zaken. Hoewel die oplossing altijd uit de mensen zelf komt, kunnen wij in onze begeleiding daar wel bij helpen. En dat is dan ook precies onze rol. En eerlijk is eerlijk, het is een dankbare rol. Immers, we helpen mensen een stap te zetten in een belangrijke fase van hun leven. Het levert deze mensen professioneel, privé en de maatschappij wat op en wij worden er ook weer wijzer van. Waarbij alle kennis als het ware terug de stichting in vloeit, om daar vervolgens weer andere ondernemers die aankloppen, mee te helpen.

Het gegeven dat we dit in onze blog plaatsen heeft te maken met het feit dat als we willen delen, opdat we er allemaal wijzer van worden. En als de graaicultuur nu niet zo was doorgeslagen, had het delen ons allen nu al tot een betere situatie gebracht dan de huidige. Maar soms moet er iets drastisch gebeuren om de schelpen van de ogen te doen laten vallen. Hopelijk werkt deze (economische) crisis hier aan bij en gaan we vanaf nu een betere fase in waar we elkaar allemaal accepteren, waarderen en durven delen. Dat we daar vervolgens allemaal een goed belegde boterham mee verdienen is alleen maar bewonderenswaardig. Want wie kan delen kan immers ook vermenigvuldigen. Wat ons betreft wordt het motto voor 2012!

Als we naar de beurzen kijken en het algemene uitvergrote sentiment met betrekking tot Zuid Europa, dan kunnen we toch niet meer stellen dat objectiviteit en logica de overhand hebben in het zakenleven.

In datzelfde zakenleven zien we het soms zo ogenschijnlijk onderkoelde gedrag van de rationele ondernemer. Een goed product voor een reëel bedrag verkopen en zorgen voor lage kosten maakt logischerwijs winst. Simpeler kan ik het proces niet beschrijven. En natuurlijk komt daar ook een dosis emotie bij kijken, want als ondernemende persoon laat je in meer of mindere mate je buikgevoel ook meewegen, al geven we dit niet altijd toe. Maar zoals het qua emotie de laatste tijd gaat, ingegeven door de media die er dagelijks televisie, radio, kranten en internet mee vult, is het lang niet geweest. En waarom? … de beurzen beheersen het spectrum en de beurs is emotie. Dit is ook gevaarlijk, want dat wil zeggen dat alle bekwame leiders zich in ieder geval voor een deel (moeten) laten beïnvloeden door de snelle winstmakers op de beurs.

Normaal gesproken spreken we over beursgenoteerde bedrijven en als daar de aandeelhouders amok maken over winst en dividend is dat prima, dat is part of the deal als je naar de beurs gaat. Maar we hebben het niet meer over ondernemingen of zelfs banken, we hebben het inmiddels over landen. En dat maakt het een stuk lastiger, want dat verdeelt mensen. En het zijn die mensen die samen er voor moeten zorgen dat het weer goed komt, waarbij degene die er wat van meekrijgen op een afstandje moeten afwachten wat er gaat gebeuren.

Neem nu de Grieken of de Italianen, daar krijgen de inwoners het voor de kiezen en ze moeten er samen voor zorgen dat het land met minder inkomen toch blijft draaien. Maar als dit geen succes wordt, moeten we iets met onze gezamenlijke munt doen. Dat heeft vervolgens uiteraard zijn weerslag op landen die het allemaal redelijk voor elkaar hebben. Landen als Duitsland en Nederland.

Nou kan je bij de onderneming de CEO, met of zonder een zak geld, opzij schuiven. Een onderneming is immers geen democratie. Echter, een democratie is binnen de EU wel de enige voorwaarde geweest om in aanmerking te komen voor lidmaatschap. Dat wil zeggen dat de nieuwe lands-CEO ofwel de Minister President minder macht heeft om een land die U-bocht te laten maken om na het saneren het land weer op te bouwen. Het komt nu op de leiderschapskwaliteiten van deze lands-CEO aan en deze moet sterk genoeg zijn om de emotie de ratio niet in te laten pakken. Het ziet er naar uit dat economen deze interim-klus gaan klaren. Hopelijk hebben deze economen genoeg leiderschapskwaliteiten om ook bij de bevolking een stuk emotie weg te halen en objectiviteit, logica en rationeel denken toe te laten. Overigens is er niets mis met emotie, maar zodra het hysterisch wordt gaat dit te ver.

Hoewel er tussen de leider van een grote onderneming en de leider van een land een aantal overeenkomsten zijn, maakt bovenstaand wel duidelijk dat er toch een stevig aantal verschillen zijn. Maar het zijn allemaal mensen en de vraag of emotie de ratio parten speelt, geldt voor allebei.

We kennen allemaal de televisieprogramma’s die doorspekt zijn van commerciële uitingen en hun financiële bestaansrecht ontlenen aan de commerciële partij die het product of de dienst via deze weg aan wil prijzen. Wat levert deze marketing aanpak ons op?

Commerciële televisie heeft inmiddels vele jaren geleden haar intrede gedaan in Nederland. Deze vorm van adverteren heeft het bedrijfsleven altijd doorspekt en als je naar de televisie kijkt, geeft de publieke omroep af op de commerciële televisie. Zij zijn volledig onafhankelijk, maar is dat ook zo? Hetzelfde zie je in de financiële wereld, waar de onafhankelijke adviseur het beste zegt te kunnen adviseren, beter als de bankman of –vrouw. De vraag is alleen of dit werkelijk zo zwart/wit ligt.

Bij de commerciële televisie is het simpel, heb je voldoende kijkers dan heb je bestaansrecht. Immers, voldoende adverteerders die in de reclameblokken willen adverteren en dus goed voor de zender die leeft van deze inkomsten. De publieke omroep krijgt geld van de staat en kan onafhankelijker televisie maken. Dat resulteert ook nogal eens in programma’s voor een kleine doelgroep, waar andere dan weer negatief op reageren omdat het “ons” overheidsgeld is. Daarnaast laait regelmatig de discussie op of je een duur programma moet maken voor een kleine groep gewillige mensen.

Feitelijk is het niet anders in het bedrijfsleven. Neem nu de omstreden bank- en verzekeringswereld maar weer, waar de provisie een rol speelde zo niet bepalend was, voor welke polis bij de klant op de deurmat zou vallen. Dat is jaren goed gegaan, eigenlijk door onwetendheid van de consument. Pas met het bewustwordingsproces van de consument, en dat is inherent aan een veranderende maatschappij, zijn mensen de mond open gaan trekken, hebben zelf onderzoek gedaan of volgen onafhankelijke websites qua advies. Of dan juist de commerciële televisie zoveel boter op het hoofd heeft valt nog te bezien. De commercie is in de westerse cultuur nu eenmaal verweven in het proces en dat levert dan weer de gekoesterde welvaart op.

Natuurlijk zijn er ook commerciële televisie programma’s die een programma bepalen en waar onafhankelijk ogende mensen een specifiek product of dienst presenteren. We kennen allemaal het Businessclass van Mens, maar let ook eens op enkele gezondheids- en wellnessprogramma’s bij de commerciële zenders. Hier is absoluut geen sprake meer van onafhankelijkheid, want de hoofdsponsor wil direct in het programma zijn product of dienst aanbieden en dat is wat je te zien krijgt. Of het ook het beste is, valt nog te bezien. Maar ook hiervoor geldt dat het bedrijfsleven op een dergelijke wijze werkt. Immers, om het voorbeeld ook hier door te trekken naar de bank- en verzekeringswereld, als een financieel intermediair zegt onafhankelijk te zijn, zegt hij dat er alles aangeboden kan worden en we over echt maatwerk spreken. Maar voor sommige maatschappijen moet je een bepaald omzetvolume maken en als je dat niet haalt, kan je dat product voor je klant niet afnemen of er hangen andere criteria aan waar je als financieel intermediair niet aan kunt voldoen. Of wellicht nog dichter bij huis, je locale drogisterij heeft meerdere merken, maar als er geen overkoepelende partij achter zit kan de locale drogisterij mogelijk niet aan de beste producten komen of de prijs ligt zo hoog dat deze ondernemer uit de markt geprijsd wordt. Daarmee ook meteen zeggende dat hij het product zeer waarschijnlijk niet zal voeren.

Daarmee gezegd dat de commerciële televisie weliswaar een duidelijk zichtbaat uithangbord is maar volledige onafhankelijkheid niet bestaat, je wordt beïnvloed in meer of mindere mate door wat de commercie je ingeeft … of je dat nu wilt of niet. Dat is ook welvaart.

Grote egox92s genoeg, je hoeft in de avonduren de televisie maar aan te zetten en de xe9xe9n na de ander komt voorbij. Hoewel het woord ego wellicht een wat negatief imago heeft, is er feitelijk niets mis mee, behalve als het je functioneren in de weg zit. En daar zien we meer en meer voorbeelden van.

De economische malaise waar sommige bedrijven in zitten en de financixeble gevolgen voor menig topman of x96vrouw maakt wellicht ook dat het ego zich wat meer roert. Feit is wel dat de grote egox92s steeds meer het eigen functioneren in de weg zitten in een dergelijke periode.

Was er recentelijk nog een mooi staaltje van botsende egox92s tussen Peter R. de Vries en Sven Kockelmann in laatstgenoemde zijn programma Oog in Oog. Peter R. de Vries die ook een stevig ego heeft en Sven Kockelmann botsten over mogelijk valse voorwendselen en ontwijkende antwoorden. Waar twee egox92s in een dergelijk programma botsen, moet de gastheer zijn keutel intrekken en het gesprek weer in goede banen weten te leiden. Kockelmann zijn ego bleek te groot en het gesprek ging niet meer over de inhoud maar over de vorm.

Maar ook in het bedrijfsleven dwarrelen stevig egox92s rond. Zo heb ik jaren geleden ooit zelf een manager boven me gehad die behalve een groot ego, of misschien wel juist daarom, ook een minderwaardigheidscomplex had. Met mij onder je als manager moet je van goede huizen komen. Ik doe mijn huiswerk, ben goed in mijn vak en volg een bepaalde richting met mijn opdracht (zoals oorspronkelijk gevraagd). Als je als baas dan met oneigenlijke zaken boven tafel komt, gaat het fout. In plaats van je eigen ego (en onzekerheid) opzij te zetten en te profiteren van mensen onder je die goed zijn in hun vak, wilde de man laten zien dat hij de baas was. Jazeker, zijn ego bleek groter dan zijn kwaliteiten als manager.

Zo dom x85 want hoe heerlijk is het als manager een goed werkend team onder je te hebben en die teugels zelfs in xe9xe9n hand te kunnen houden. Ze zo nu en dan te laten vieren en het zelf helemaal niet druk te hebben met zaken die onder je gedaan worden. Zo niet de man waar ik voor werkte en dus ging het fout. Voor mij een perfecte leerschool en voor hem x85 ach, sommige mensen leren het nooit.

Maar als mensen een bepaalde status hebben, vaak ontleent aan het bezit van veel geld, en dat geld dreigt onder de voeten te gaan schuiven, gaan egox92s ook opspelen. Je status en dus ook je ego in het putje te zien glijden, is desastreus en bij de crisis die eind 2008 begon in de VS, heeft een aantal van deze topmanagers zich niet voor niets door het hoofd geschoten. Geen geld, dus geen status en dus een ego wat niet overeind gehouden kon worden. Kortom, geen uitweg meer zien.

Ik geloof niet dat het zover komt in Nederland, misschien zijn de voeten in de klei net iets de aards, maar die grote egox92s kunnen wel een heel eind komen. Hoe het ook zij, amusante televisie levert het in ieder geval wel op.

Dat zou je wel denken, maar de praktijk wijst ook nogal eens anders uit. Vreemd eigenlijk, want als je een beetje probeert op te letten in het leven en te leren van je fouten, zou je hersenen toch zoveel kennis moeten bevatten dat je steeds wijzer op zaken gaat reageren.

Maar wat nu als je niet wilt leren en bijvoorbeeld je eigenwijsheid je in de weg staat. Daarmee niet gezegd dat eigenwijs zijn per definitie slecht is. Echter, als je voldoende intelligentie hebt weet je ook wanneer het goed is vast te houden aan iets of te leren van de situatie en dit in te passen. Ligt het dan aan het intelligentieniveau of betreft het mensen die nooit in de thuissituatie gestimuleerd zijn de horizon te verbreden?

Hoe dan ook, vragen genoeg in hoeverre wijsheid al of niet met de jaren komt of dat je xa0wellicht al jong wijs kunt zijn. Want dat kan natuurlijk ook. Zo leerde ik in xe9xe9n van mijn management functies een jonge vrouw kennen die als x93broekiex94 net voor mij begonnen was als medewerker van die afdeling. De afdeling bestond uit mensen van alle leeftijden, van de schoolverlater tot de bijna pensioengerechtigde leeftijd.

Ik moest het bedrijfsonderdeel reorganiseren en de mensen die er al lang zaten waren een beetje vergroeid met het meubilair en de procedures. Dat is op zich niet zo vreemd, maar wat al wel snel op viel was de halsstarrigheid van met name de groep ouderen. Zij vonden de veranderingen niets, maar zeker de open geest van de jonge dame werd niet op prijs gesteld.

Behalve dat ze als jong en nieuw nogal onbevangen was, viel me op dat ze een scherpe observering en een bewonderenswaardige mensenkennis had. Maar zeker zo belangrijk, haar opmerkingen waren to the point en weloverwogen. In haar betoog waarom ze vond dat iets anders kon, had ze een perfecte redenering ten grondslag liggen. Had ze weloverwogen de mensen geanalyseerd en bracht ze het op een dusdanige manier dat degene die klaar stonden om die emmer met stront over dat broekie heen te gooien, die emmer zo ongeveer over zichzelf gooide. Want er moest natuurlijk tegengas gegeven worden, maar het was ongenuanceerd en grof, volledig gestoeld op emotie en zeker voor volwassen mensen nogal kinderachtig.

Voor mij was de tegenstelling van de oudere mensen die veel hadden meegemaakt, genoeg tijd hadden om goed over zaken na te denken en veel levenswijsheid zouden moeten hebben, een schril contrast met het jonge onervaren meisje dat recht uit de HBO-schoolbanken mijn afdeling binnen was gestapt en zich wijs ontplooide. Ik heb innerlijk hard gelachen en mijn bewondering voor haar woordkeus, haar invoelingsvermogen en haar wijsheid heb ik altijd bij me gedragen. Toen ik na vele jaren in een vergelijkbare situatie terecht kwam, moest ik weer aan haar denken. Inmiddels heeft Artsen zonder grenzen haar x93ingepiktx94 maar ik ben er zeker van dat ze ook daar veel goeds zal doen.

Dus of wijsheid altijd met de jaren komt waag ik te betwijfelen, zelf doe ik mijn uiterste best. Ik hoop dat ik enig moment in de spiegel kan kijken en het kan bevestigen.

Ik ben al een tijdje lid van enkele discussiegroepen op Linkedin, omdat de aankondigingen me wel aanstonden en ik in de verwachting was dat het ook discussies zouden worden die concreet iets op zouden leveren. De manier zoals ik deze zin opschrijf impliceert eigenlijk al dat ik dat niet gevonden heb en dat is ook zo. Ik ben toe aan een tussentijdse analyse.

Ik kijk iedere dag wel even naar de nieuw geopende discussies in de verschillende groepen en zie meestal al enkele reacties. Hoewel het me ook opvalt dat er ook steeds meer groepen zijn die aanzienlijk wat leden bevatten en toch nauwelijks tot geen reacties krijgen. Hoe dan ook, af en toe zie ik discussies die zeer interessant kunnen zijn. Maar wat me meer opvalt, zijn de reacties. Je maakt als discussiestarter een statement en daarmee lok je reacties uit, althans dat is vaak de bedoeling. Zo breng je immers mogelijk een interessante discussie op gang. Maar veel reacties, als een stevig statement al reacties losmaakt, praten iets goed, zwakken het statement af of men zegt in de verschillende reacties meer van hetzelfde.

Wat ik me dan afvraag is of een deel van de leden dan geen eigen mening heeft, men deze niet uit durft te spreken of worden mensen lid om erbij te horen? Onder het motto x93laat wat van je horenx94 kan je als zakelijk wonder achter je PC plots van je laten horen als de business even niet goed gaat en je weer in beeld moet komen. Maar je kunt er met je grote x93vriendenaantallenx94 en bijbehorende x93praatgroepenx94 ook gewoon lekker bijhoren. Immers, mensen willen graag ergens bijhoren en als dat niet in de onderneming of de hobbyclub is, dan toch via de social media. Bij Linkedin is het vaak zakelijk en dus kan je lekker over je vak je eigen mening geven of een mening onderschrijven.

Maar nog steeds zie ik de toegevoegde waarde niet als veel van de discussies met het bekende nachtvlammetje langzaam doven. De x93aandachtx94 die je soms met een statement kunt maken, lijkt binnen Linkedin rond te blijven cirkelen. Dit in tegenstelling tot een medium zoals Twitter. Dus opnieuw de vraag, wat de toegevoegde waarde is van Linkedin werkgroepen en het deelnemen aan de discussies. Ik krijg eerder het gevoel van x93gebabbel in de bandbreedtex94.

Omdat ik er toch wat graag meer over weet, vraag ik wat mensen naar de reden en de meeste vinden het x93gewoon leukx94, maar ook het x93pratenx94 over je vak of het brengt hen tot nieuwe inzichten. Maar in steeds hetzelfde kringetje blijven cirkelen, levert na een tijdje volgens mij niet echt nieuwe inzichten op. Juist buiten de cirkel je blik verruimen werkt mijns inziens beter om inzicht te krijgen in andere mogelijkheden of je uitgangspunten te herzien.

En dat brengt me weer terug bij de basis, wat is de toegevoegde waarde? Misschien heeft een aantal mensen toch wel wat tijd over, maar vinden ze dit lastig om als reden op te moeten geven. Onzin natuurlijk, want ook als (inhoudelijk) tijdverdrijf je reden is om deel te nemen is dat prima, maar dat is sociaal dan weer niet echt geaccepteerd.

Nederland is vol en niet alleen economisch. De politiek maakt namelijk gretig gebruik van dit populistische taalgebruik. Gek genoeg wordt de uitspraak vaak negatief gexefnterpreteerd. Het zou namelijk, als je objectief kijkt naar hoeveel mensen ons land kan borgen, wel eens waar kunnen zijn. Er zijn mijns inzien wel erg veel mensen voor de hoeveelheid Hollandse m2. Wat alleen in het populisme niet klopt is dat een bepaalde groep dan zou moeten vertrekken. Het gaat om de grote gemeenschappelijke deler teveel is teveel en niet teveel van een bepaalde groep. Dit zou hypocriet zijn.

Neem nou 9/11, New York 2001. De bedrijfstak die het zeker na 9/11 goed doet is de beveilingsbranche. We hangen overal extra grote sloten aan wat het inbrekersgilde nog inventiever maakt. We laten mannetjes in beveiligingsautox92s met grote herdershonden ons een prettige nachtrust geven. Schijn veiligheid noemt men dat, want degene die echt kwaad in de zin heeft of met de handen niet van andermans spullen af kan blijven, vindt altijd wel een manier. Een van de minder prettige kanten van het menselijke ras.

Dat alles neemt niet weg dat er mensen zoals Bin Laden op grote schaal, maar ook lokaal binnen de eigen gemeenschap, het kantoor, de school, mensen rondlopen die het eigenlijk helemaal niet goed met ons voor hebben. Was Bin Laden bang voor grootmacht Amerika en was deze man zo bekrompen van geest dat er buiten de Islam niets voor hem was? Op kleinere schaal zijn mensen bang dat een broodje Kebab de spruitjesmaaltijd verdringt of de nieuwe baas een jongen is die van oorsprong Turkse ouders heeft. Het is hetzelfde, alleen de impact is anders.

Die nieuwe baas heeft namelijk in Nederland gestudeerd, is er hoogst waarschijnlijk geboren en weet niet beter dan dat mensen met een verschillende huidskleur in xe9xe9n land wonen en hun best doen een prettig bestaan te hebben. Die, als ze elkaar accepteren en elkaar niet op de hakken zitten, het prima met elkaar kunnen vinden.

Maar het feit dat een man als Wilders het goed doet, zegt dat we zo niet in elkaar zitten en zijn appxe9l op de mensen die de Islam zien als bron van alle kwaad, wordt omarmd. De bron van kwaad een naam geven is immers wel zo prettig. Maar misschien heeft de man op xe9xe9n punt wel gelijk en dat is dat Nederland vol is. Maar niet vanwege de islam, maar vanwege het feit dat we nu eenmaal met heel veel mensen op een postzegel wonen en de rek eruit is.

Net zoals de rek uit de economie is, is de rek ook uit het land. Downsizen zou een prima oplossing kunnen zijn, maar dat is voor een materialistische maatschappij een erg grote stap, mogelijk voorlopig txe9 groot. Maar inventief als deze West Europeaan is, is er nog wel een oplossing voor de onroerendgoed bedrijfstak. De vele leegstaande kantoren langs die peperdure rondweg van Amsterdam (de zuidas A10) of de leegstaande kantoren bij Utrecht langs de A2 kunnen we ook anders in gaan zetten, want neem het verlies van de dure grond en bouw ze om naar woningen. Dan benutten we onze postzegel nog beter en lossen we de woningnood in de grote steden ook meteen op. We kunnen niet meer de breedte in, dan staan we immers met natte voeten, maar we kunnen we de hoogte in. Met dien verstande wat we wel alles in proportie houden, onze economie (zeker gezien het debacle met Griekenland), onze ontwikkeling in het onderwijs en de zorg en de hoeveelheid mensen die redelijkerwijs allemaal in Nederland kunnen wonen xe9n prettig met elkaar kunnen leven.

Uitstalling van rijkdom is innerlijke armoede.

Frans Deals